Komunizam
Zastava Saveza komunista Jugoslavije. Izvor fotografije: narodnooslobodenje.wordpress.com Termin komunizam potiče od latinske reči „comune” to jeste „javno”, „što pripada svima”, „zajedničko”, i koji označava niz političkih, ekonomskih i društvenih ideja čiji su temelji jednakost, solidarnost, kolektivna organizacija rada, mir, internacionalizam. Iako se mnogi zalažu za te vrednosti (anarhisti, komunisti premarksisti, neki delovi hrišćanstva itd.), obično se one […]
Istoriografija
Leopold von Ranke Humanistička disciplina koja opisuje i analizira događaje, ličnosti i fenomene iz prošlosti (od pojave pisma do istorije sadašnjosti). Teoretičari razlikuju pojmove naučne i vannaučne istoriografije. Naučna istoriografija ili istorijska nauka podrazumeva precizno definisanu metodologiju, kritički odnos prema predmetu istraživanja i minucioznu proveru verodostojnosti izvora i literature koji se koriste sa ciljem rasvetljavanja […]
Holokaust
Logor smrti Aušvic-Birkenau, simbol Holokausta. Izvor fotogrfije: Auschwitz Holokaust je naziv za sistematski državni progon i genocid koji su nacisti uz pomoć saveznika, satelitskih zemalјa i kvislinških vlada sproveli nad jevrejskim stanovništvom, pre svega u Evropi, tokom Drugog svetskog rata. Pojam Holokaust ušao je u upotrebu kao oznaka za genocid nad Jevrejima pedesetih godina 20. veka. […]
Genocid
Koncentracioni logor Aušvic-Birkenau. Izvor slike: Wikipedia Reč genocid potiče od grčkih reči genos (rod, narod) i accidere (ubiti). Prevesti doslovno reč genocid značilo bi „ubiti narod“. Pojam genocid označava zločin namernog, potpunog ili delimičnog uništavanja nacionalnih, etničkih, rasnih i religijskih grupa. Spada u najteže zločina protiv čovečnosti. I ako istorija poznaje primere uzajamnog istrebljenja zaraćenih naroda u dalekoj prošlosti oni se ne mogu smatrati […]
Antiromanizam
Spomen-ploča u Beogradskoj ulici na mestu na kome je na smrt pretučen Dušan Jovanović Antiromanizam, antiromski rasizam, ili anticiganizam, su termini kojima se označavaju svi vidovi predrasuda, neprijateljstava i diskriminacije Roma kao pripadnika etničke grupe, odnosno nosilaca romskog kulturnog nasleđa. Antiromanizam je oblik rasizma zasnovan na navodnoj rasnoj superiornosti, odnosno „forma dehumanizirajućeg i institucionalnog rasizma […]
Antifašizam danas
Antifa grupe na kontramitingu u Šarlotsvilu u avgustu 2017. Antifašizam je i danas pojam koji objedinjuje heterogene ideološke i političke grupe, pojedince i programe, okupljene oko zajedničke platforme suprotstavljanja fašizmu. Od pada Berlinskog zida i dekonstrukcije socijalizma u Evropi, ideje levice su u javnom polju kriminalizovane i banalizovane, a komunizam izjednačavan sa fašizmom kroz narativ […]
Suđenja ratnim zločincima
Nirberški proces. Izvor slike: Nuremberg Trials Project Potreba za kažnjavanjem ratnih zločina tokom Drugog svetskog rata je proizašla iz ratnih konvencija, ali su surovost i brojnost zločina uslovili da se savezničke sile dоdаtnо dogovore oko posleratnog postupanja sa zločincima. Оsmоg аvgustа 1945. оsnоvаn је Меđunаrоdni vојni sud zа suđеnjе rаtnim zlоčincimа koji је trеbаlо dа sudi оnimа […]
Španski građanski rat
Dobrovoljci u redovima republikanske vojske. Izvor slike: znanje.org Španski građanski rat (1936-1939) počeo je kao pobuna dela desno opredeljenih generala španske vojske protiv španske republikanske vlade Narodnog fronta, koju su uglavnom činile stranke levice. Početni uspesi pobunjenika nisu bili dovoljni da se prevrat izvede do kraja, pošto pobunjenicima nije prišla cela vojska, a u odbranu republike […]
Prvi transport sa teritorije nemačke okupacione zone u Srbiji za KL Aušvic-Birkenau (7. jul 1943)
Ulazna kapija logora Birkenau. Izvor fotografije: Memorial and Museum Auschwitz-Birkenau Koncentracioni logor Aušvic-Birkenau je predstavljao deo složenog sistema zatvora i logora koga su fašisti (nacisti) osnovali na ta teritoriji okupirane Evrope tokom Drugog svetskog rata kako bi ograničili slobodu kretanja i mišljenja ali i fizički „eliminisali“ brojne „problematične“ i „nepodobne“ grupe i kategorije stanovništva. KL Aušvic-Birkenau […]
Proleterske jedinice u Narodnooslobodilačkom ratu (NOR)
Borci 2. bataljona Prve proleterske brigade, septembra 1943. u okolini Prozora. Izvor fotografije: Znaci. U toku NOR-a formirane su jedinice različitog brojnog sastava i taktičke namene koje su bile nazivane proleterske. Najbrojnije su bile proleterske brigade. One su bile najpouzdanije jedinice u sastavu partizanske oslobodilačke vojske i kasnije NOVJ. Njihova prednost bila je u tome što su, […]