Žrtva
Zatočenici logora Aušvic nakon oslobođenja 27. januara 1945. Osnovno značenje pojma podrazumeva osobu (ili grupu) koja je ugrožena, povređena, prognana, ili stradala zbog brutalnih aktivnosti drugih. U širem kontekstu, žrtva je termin koji je ključan za funkcionisanje savremenih društava. Žrtve ratova, terorističkih akcija i političkih sukobljavanja predstavljaju osnov na kome se uspostavlja kolektivno sećanje i […]
Zločin protiv mira
Napad Nemačke na Poljsku Još od završetka Prvog svetskog rata 1918. postojala je težnja među državnicima i diplomatama pojedinih zemalja da se rat zabrani kao sredstvo rešavanja konflikata. Najdalje je u tom pravcu dospeo Kelog-Brijanov pakt iz 1928, kojim su se zemlje potpisnice (SAD, Francuska, Nemačka, Velika Britanija, Japan, Belgija, Poljska, Čehoslovačka, a nešto kasnije […]
Zločin protiv čovečnosti
Deportacija Jermena 1915. godine. Izvor fotografije: The Aremnian Genocid Mueseum-Institute Kraj 19. i početak 20. veka doneli su prve pokušaje da se na međunarodnom nivou zaštiti civilno stanovništvo i učesnici ratnog sukoba od zločina počinjenih tokom ratnih dejstava (Haške konvencije, 1899, 1907). U jednom zvaničnom aktu pojam ZPČ prvi put se javlja tokom Prvog svetskog rata, u […]
Totalitarizam
Nacistički vođa Adolf Hitler i masovni miting organizovan od strane nacističke partije. Izvor fotografije: Time 100Photos Politički sistem i način organizacije društva u kome država uspostavlja potpunu centralizaciju vlasti kako bi ostvarila monolitno jedinstvo. Totalitarizam podrazumeva koncept vlasti koja ima direktan uticaj i potpunu kontrolu nad svakim segmentom života. U totalitarnim sistemima država briše granice između privatnog […]
Stratište
Jevrejke dovedene iz Kijeva u jarugu Babij Jar pred pogubljenje 29. i 30. septembra 1941. Mesto na kome se odigrao masakr, odnosno masovno pogubljenje. Neretko je upravo mesto zločina i mesto na kome su žrtve sahranjivane u masovnim grobnicama. U toku Drugog svetskog rata su najbrojnija stratišta vezane za Istočni i Balkanski front. U masovnim […]
Sećanje
Maurice Halbwach U godinama pred obeležavanje dvestogodišnjice Francuske buržoaske revolucije, „sećanje” i „pamćenje” su postali referentni termini u humanističkim i društvenim naukama i u umetnosti. Projekat Lieux des Mémoires, koji je u to vreme uveden u javni diskurs, označio je važnost simbola i rituala kojima se prošlost „oživljava” u sadašnjosti. Od pada Berlinskog zida, u „eri komemoracija”, […]
Revolucija i kontrarevolucija
Ruski revolucionar Vladimir Lenjin drži govor u Tavričeskom dvorcu. Izvor fotografije: Marxits Pojmovi revolucija i kontrarevolucija veoma su stari i vezuju se za aktere Francuske revolucije iz 1789. i njene oponente. U marksističkoj političkoj misli pojam revolucija jedan je od centralnih i predstavlja neminovni izraz klasne borbe proletarijata predvođenog proleterskom (komunističkom) partijom. Prema Marksu, “istorija celokupnog ljudskog društva […]
Revizionizam, revizija prošlosti
Knjiga autora Aleksadnra Sekulovića protiv rehabilitacije Draže Mihailovića, u izdanju Saveza antifašista Srbije. Izvor fotografije: Savez antifašista Srbije. Pojam revizionizam podrazumeva promenu u dotadašnjoj interpretaciji koja je motivisana izvannaučnim činiocima, najčešće ideološkim. Zbog toga se pojmom r. ne označava pojava kada se interpretacije menjaju sa unapređenjem znanja o određenoj pojavi, što je u nauci redovna […]
Revizionizam
Precrtana slika Draže Mihailovića, simbola revizionističke politike u Srbiji. Izvor fotografije: Facebook. Pojam revizionizam (od lat. revidere – ponovo sagledati, preispitati) ima različita značenja. U suštini, pojam podrazumeva neopravdanu, neutemeljenu ili manipulativnu promenu u interpretaciji prošlosti. Iako se često ističe prigovor da je kritika revizionizma u odnosu prema prošlosti neopravdana, budući da je revizionizam, zapravo, nužan […]
Prinudni rad
Prinudni radnici iz Aušvica na izgradnji fabrike Krup. Izvor fotografije: www.ushmm.org Po definiciji usvojenoj na sednici Generalne skupštine Međunarodne organizacije rada 1930. godine, prinudni rad je „svaki rad ili svaka usluga iznuđeni od neke osobe koja se nije dobrovoljno prijavila za to, pod pretnjom kazne”. Iako je prinudni rad postojao i ranije, na primer za vreme Prvog […]