Dan ustanka naroda Srbije, 7. Jul (1941)
Spomenik Žikici Jovanoviću Špancu u u Radanovcima pokraj Kosjerića, na mestu Jovanovićeve pogibije, rad vajara Miroslava Protića. Izvor fotografije: KontraPRESS. Posle kratkotrajnog Aprilskog rata, u kojem je jugoslovenska vojska poražena, a jugoslovenska vlada izbegla iz zemlje, okupacione sile podelile su međusobno delove Jugoslavije, a na drugom, pretežnom delu njene teritorije, formirane su kvislinške tvorevine – Nezavisna Država […]
9. maj
Sovjetski vojnici u oslobođenom Berlinu, maja 1945. godine. Izvor slike: Wikipedia 8. maja 1945. po srednjeevropskom, odnosno 9. maja po moskovskom računanju vremena, nacistička Nemačka je potpisala svoj poslednji akt – bezuslovnu kapitulaciju. Zbog toga se oba datuma proslavljaju kao Dan pobede nad fašizmom – prvi na zapadu Evrope, drugi na njenom istoku. U različitim formama […]
4. jul
Kuća Vladislava Ribnikara u Beogradu gde je održana sednica 4. jula 1941. Izvor slike: beogradskonaslednje.rs Nakon napada nacističke Nemačke na Sovjetski savez 22. juna 1941. Staljin i Kominterna su pozvali sve komunističke partije u porobljenoj Evropi da podignu ustanak protiv Nemaca. Komunistička partija Jugoslavije se odazvala tom pozivu. U Beogradu, u kući Vladislava Ribnikara, vlasnika i […]
27. januar – Međunarodni dan sećanja na žrtve Holokausta
Yad Vashem, svetski centar za očuvanje sećanja na Holokaust. Izvor fotografije: Yad Vashem Januara meseca 2000. godine, predstavnici 46 vlada potpisali su u Stokholmu Deklaraciju Međunarodnog foruma o Holokaustu u nameri da podstaknu međunarodnu zajednicu da se na odgovarajući način seća žrtava Holokausta za koji je konstatovano da je „fundamentalno osporio osnove civilizacije“. Dve godine kasnije, u oktobru […]
Tjentište
Spomen-obeležje Bitke na Sutjesci, Tjentište. Bitka na Sutjesci (peta neprijateljska ofanziva; operacija „Švarc“) odigrala se od 15. maja do 15. juna 1943, na prostoru teško prohodnih planina i kanjona u istočnoj Hercegovini i severnoj Crnoj Gori. Najjače borbe su se vodile na prostorima oko reke Sutjeske, pa je po njoj bitka i dobila ime. U […]
Kadinjača
Spomen kompleks na Kadinjači. Izvor slike: Wikipedia Na 14 km od Užica, na putu ka Bajinoj Bašti, nalazi se planinski vis Kadinjača. Na njegovim obroncima se 29. novembra 1941. odigrala Bitka na Kadinjači. Tada su se sukobile nemačke snage koje su nadirale ka Užicu, s namerom da unište Užičku Republiku, i Radnički bataljon Užičkog partizanskog odreda, […]
Grobnice narodnih heroja
Grobnica narodnih heroja na Kalemegdanu. Izvor fotografije: Spomenici kulture u Srbiji Jasno iskazivanje svojih zasluga u oslobođenju od okupatora u ratu bilo je jedno od sredstava kojima je KPJ učvršćivala svoju vlast nakon Drugog svetskog rata. To je ostvarivano stalnim pominjanjem herojskog ratovanja partizana protiv nadmoćnijeg neprijatelja i velikim žrtvama. U materijalnom smislu to je iskazivano […]
Ustaše
Ante Pavelić, vođa ustaškog pokreta i poglavnik Nezavisne države Hrvatske. Izvor fotografije: Wikipedia. Termin „ustaše” odnosi se na pripadnike hrvatske separatističke, terorističke i fašističke organizacije koja je nastala i razvila se u emigraciji nakon uspostavljanja ličnog režima Aleksandra Karađorđevića. Vođstvo ustaškog pokreta je posle Aprilskog rata preuzelo vlast u zločinačkoj, marionetskoj tvorevini NDH, a naziv „ustaše” […]
Suđenja za fašističke zločine u Poljskoj
Suđenje generalu Leru. Izvor fotografije: Yugopapir Drugi svetski rat započeo je 1. septembra 1939. napadom nacističke Nemačke na Poljsku. Okupacioni režim u Poljskoj bio je izrazito surov, prouzrokujući milionske žrtve (procene se kreću od 5,5 do 6 miliona ljudi), od kojih je bilo od 2,6 do 3 miliona Jevreja. Po broju žrtava u Drugom svetskom ratu Poljska […]
Suđenja za fašističke zločine u Nemačkoj
Suđenje Horstu Fišeru, doktoru u Aušvicu, održano u Istočnoj Nemačkoj 1966. godine. Izvor: Wikipedia. Suđenja koja su se posle Drugog svetskog rata odvijala u Nemačkoj iskazuju jednu specifičnost, a to je raznovrsnost sistema suđenja. Osim međunarodnog tribunala koji je delovao na teritoriji Nemačke, svaka okupaciona sila je u svojoj zoni odgovornosti sprovodila suđenja optuženima za […]