Revolucija i kontrarevolucija
Ruski revolucionar Vladimir Lenjin drži govor u Tavričeskom dvorcu. Izvor fotografije: Marxits Pojmovi revolucija i kontrarevolucija veoma su stari i vezuju se za aktere Francuske revolucije iz 1789. i njene oponente. U marksističkoj političkoj misli pojam revolucija jedan je od centralnih i predstavlja neminovni izraz klasne borbe proletarijata predvođenog proleterskom (komunističkom) partijom. Prema Marksu, “istorija celokupnog ljudskog društva […]
Revizionizam, revizija prošlosti
Knjiga autora Aleksadnra Sekulovića protiv rehabilitacije Draže Mihailovića, u izdanju Saveza antifašista Srbije. Izvor fotografije: Savez antifašista Srbije. Pojam revizionizam podrazumeva promenu u dotadašnjoj interpretaciji koja je motivisana izvannaučnim činiocima, najčešće ideološkim. Zbog toga se pojmom r. ne označava pojava kada se interpretacije menjaju sa unapređenjem znanja o određenoj pojavi, što je u nauci redovna […]
Revizionizam
Precrtana slika Draže Mihailovića, simbola revizionističke politike u Srbiji. Izvor fotografije: Facebook. Pojam revizionizam (od lat. revidere – ponovo sagledati, preispitati) ima različita značenja. U suštini, pojam podrazumeva neopravdanu, neutemeljenu ili manipulativnu promenu u interpretaciji prošlosti. Iako se često ističe prigovor da je kritika revizionizma u odnosu prema prošlosti neopravdana, budući da je revizionizam, zapravo, nužan […]
Prinudni rad
Prinudni radnici iz Aušvica na izgradnji fabrike Krup. Izvor fotografije: www.ushmm.org Po definiciji usvojenoj na sednici Generalne skupštine Međunarodne organizacije rada 1930. godine, prinudni rad je „svaki rad ili svaka usluga iznuđeni od neke osobe koja se nije dobrovoljno prijavila za to, pod pretnjom kazne”. Iako je prinudni rad postojao i ranije, na primer za vreme Prvog […]
Komunizam
Zastava Saveza komunista Jugoslavije. Izvor fotografije: narodnooslobodenje.wordpress.com Termin komunizam potiče od latinske reči „comune” to jeste „javno”, „što pripada svima”, „zajedničko”, i koji označava niz političkih, ekonomskih i društvenih ideja čiji su temelji jednakost, solidarnost, kolektivna organizacija rada, mir, internacionalizam. Iako se mnogi zalažu za te vrednosti (anarhisti, komunisti premarksisti, neki delovi hrišćanstva itd.), obično se one […]
Istoriografija
Leopold von Ranke Humanistička disciplina koja opisuje i analizira događaje, ličnosti i fenomene iz prošlosti (od pojave pisma do istorije sadašnjosti). Teoretičari razlikuju pojmove naučne i vannaučne istoriografije. Naučna istoriografija ili istorijska nauka podrazumeva precizno definisanu metodologiju, kritički odnos prema predmetu istraživanja i minucioznu proveru verodostojnosti izvora i literature koji se koriste sa ciljem rasvetljavanja […]
Holokaust
Logor smrti Aušvic-Birkenau, simbol Holokausta. Izvor fotogrfije: Auschwitz Holokaust je naziv za sistematski državni progon i genocid koji su nacisti uz pomoć saveznika, satelitskih zemalјa i kvislinških vlada sproveli nad jevrejskim stanovništvom, pre svega u Evropi, tokom Drugog svetskog rata. Pojam Holokaust ušao je u upotrebu kao oznaka za genocid nad Jevrejima pedesetih godina 20. veka. […]
Genocid
Koncentracioni logor Aušvic-Birkenau. Izvor slike: Wikipedia Reč genocid potiče od grčkih reči genos (rod, narod) i accidere (ubiti). Prevesti doslovno reč genocid značilo bi „ubiti narod“. Pojam genocid označava zločin namernog, potpunog ili delimičnog uništavanja nacionalnih, etničkih, rasnih i religijskih grupa. Spada u najteže zločina protiv čovečnosti. I ako istorija poznaje primere uzajamnog istrebljenja zaraćenih naroda u dalekoj prošlosti oni se ne mogu smatrati […]
Antiromanizam
Spomen-ploča u Beogradskoj ulici na mestu na kome je na smrt pretučen Dušan Jovanović Antiromanizam, antiromski rasizam, ili anticiganizam, su termini kojima se označavaju svi vidovi predrasuda, neprijateljstava i diskriminacije Roma kao pripadnika etničke grupe, odnosno nosilaca romskog kulturnog nasleđa. Antiromanizam je oblik rasizma zasnovan na navodnoj rasnoj superiornosti, odnosno „forma dehumanizirajućeg i institucionalnog rasizma […]
Antifašizam danas
Antifa grupe na kontramitingu u Šarlotsvilu u avgustu 2017. Antifašizam je i danas pojam koji objedinjuje heterogene ideološke i političke grupe, pojedince i programe, okupljene oko zajedničke platforme suprotstavljanja fašizmu. Od pada Berlinskog zida i dekonstrukcije socijalizma u Evropi, ideje levice su u javnom polju kriminalizovane i banalizovane, a komunizam izjednačavan sa fašizmom kroz narativ […]