Četnici kao „antifašistički” kolaboracionisti
Četnici i Nemci u okupiranoj Jugoslaviji. Izvor fotografije: znaci.net Teza o antifašističkom karakteru pokreta Draže Mihailovića pojavila se prvi put u istoriografiji socijalističke Jugoslavije 1983. u knjizi istoričara Branka Petranovića. Međutim, osnovni ton Petranovićevog pisanja je bio u tolikoj meri kritički nastrojen prema četničkom pokretu, njihovim zločinima i aktivnoj kolaboraciji sa okupatorskim snagama da se ova […]
Balisti
Pripadnici Nacionalnog pokreta (alb. Balli Kombëtar). Izvor fotografije: znaci.net Balisti su bili jedna od nekoliko albanskih kvislinških formacija koje su delovale na delu jugoslovenske teritorije koja je tokom Drugog svetskog rata bila pripojena tzv. Velikoj Albaniji. Odrednica označava pripadnost organizaciji Nacionalni pokret (alb. Balli Kombëtar) koja je osnovana u Albaniji u novembru 1942. kao rivalski pokret […]
Politički simboli i slogani
Natpis na zidu u Splitu, Septembra 1943. godine. Izvor slike: Simboli antifašizma Najznačajniji simbol jugoslovenske NOB i revolucije bila je Crvena zvezda petokraka, koja je i inače bila važan simbol socijalizma. Ona je prihvaćena kao zvanična oznaka jugoslovenskih partizana na sastanku u Stolicama kod Krupnja, 26. septembra 1941. godine. Pripadnici proleterskih brigada nosili su na svojim kapama […]
Zoja Kosmodemjanskaja (Зо́я Космодемья́нская)
Zoja Kosmodemjanskaja (1923-1941). Izvor fotografije: Wikipedia U galeriji ličnosti koje su, neposredno po završetku Drugog svetskog rata, kroz brojne sovjetske dokumentarne i igrane filmove, predstavljene jugoslovenskoj javnosti jasno se izdvojila mlada heroina Zoja Kosmodemjanskaja. Film «Zoja», reditelja Lea Arnštama, za koji je muziku napisao Dmitrij Šostakovič, a naslovnu ulogu glumila Galina Vodjanickaja, mesecima je privlačio brojnu […]
Živorad Žika Popović
Živorad Žika Popović (sedi; treći s leva) sa članovima Opere iz Zagreba (jul, 1936); (Zbirka fotografija Međuopštinskog istorijskog arhiva u Šapcu) Živorad Žika Popović rođen je u Loznici 1895. godine. Ipak, njegov život kao i delatnost vezana je za Šabac gde je došao i počeo da radi kao profesor istorije i književnosti u Šabačkoj gimnaziji početkom […]
Žene narodni heroji Jugoslavije
Narodna heroina Spasenija Cana Babović. Izvor fotografije: Wikimedia Učešće ali i stradanje žena u Drugom svestskom ratu u velikoj meri je doprinelo afirmaciji žena u jugoslovenskom društvu posle Drugog svetskog rata. Od 1 700 000 žrtava koje je Jugoslavija podnela tokom Drugog svetskog rata oko 620 000 su bile žene. Samo u logorima je stradalo i […]
Vera Blagojević, narodni heroj
Narodni heroj Vera Blagojević (1920-1942). Izvor fotografije: Wikipedia Vera Blagojević je rođena 16. maja 1920. godine u Beogradu. Osnovnu školu i gimnaziju je završila u Šapcu. Vera je primljena u Savez komunističke omladine Jugoslavije 1937. godine. Nakon upisa na studije medicine preselila se u Beograd gde je učestvovala u brojnim akcijama i manifestacijama kojima je rukovodila […]
Učiteljica Leontina Kraus
Učiteljica Leontina Kraus (1881-1943). Izvor fotografije: Yugopapir Građani Beogada su tokom nemačke okupacije koristili brojne strategije otpora kojima su u manjem ili većem obimu jasno izražavali svoje neslaganje i otpor nacističkom režimu. Pored skojevaca i članova Komunističke partije, koji su u brojnim akcijama likvidirali i zastrašivali ličnosti okupacionog aparata, i uništavali nemačke materijalne resurse, posebno mesto među […]
Sofi Šol (Sophia Magdalena Scholl)
Sofi Šol, njen brat Hans i Kristof Probst, leto 1942. godine. Izvor fotografije: Holocaust Research Project Sophia Schol je rođena je 9. maja 1921, a ubijena 22. februara 1943. kao borac protiv nacizma u Hitlerovoj Nemačkoj. U istoriji je zabeležena kao osoba koja je pokušala da nenasilnim putem svrgne nacistički režim. Od dolaska Hitlera na vlast […]
Sestre Baković
Rajka Baković (1920-1941). Izvor fotografije: Wikipedia Rajka i Zdenka Baković su kao ćerke dalmatinskog emigranta rođene u Boliviji. Kako je oduševljenje među Dalmatincima zbog stvaranja Jugoslavije bilo orgomno i porodica Baković je odlučila da se vrati na rodni Brač. Posle izvesnog vremena, porodica se preselila u Zagreb. Sestre Baković, njihova dva brata i majka, su veoma […]